Her gün ayrı bir ukalalık…

Vasistas Ne Demek?

V

Türkçemizdeki en acaip kelimelerden biridir vasistas. Günümüzde kullanımı son derece azalmış olsa da dilimizden çıkmamıştır. Kullanımının azalmasının temel sebebi karşılık geldiği objenin eskisi kadar popüler olmamasıdır.

NE Kİ BU?

Vasistas’ın anlamı yatay menteşeli küçük pencere olarak geçer. Hani şu eski evlerde pencerelerin üzerinde, enine açılan küçük pencereler vardır ya… İşte onların ismi vasistastır.

Bu kelimenin Türkçe’ye ne zaman girdiği tam belli değildir. 1930’ların gazetelerinde rastlayabildiğimiz vasistas kelimesine dikkatle bakıldığında Almanca bilenler gülmeye başlarlar. Çünkü şayet Almanca biliyorsanız kulağa gelen sesin pencere ile alakası yoktur.

Gerçekten de vasistas aşağı yukarı Almanca’da “Was ist das?” şeklinde yazılan “Nedir bu?” sorusunun okunuşu gibidir. Rivayete göre 1960’larda Almanya’ya işçi olarak giden Türkler hayatlarında ilk defa gördükleri pencereyi parmakla işaret edip ne olduğunu sormuşlar ve akabinde oluşan bir yanlış anlamadan dolayı vasistas kelimesi dilimize girmiştir.

Ancak yukarıda belirttiğimiz gibi bu kelimenin 1930’lardan beridir kullanımda olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla “Alamancı” teorisi palavradır.

AH BU FRANSIZLAR

Gerçekte vasistas kelimesi dilimize Almanca’dan değil Fransızca’dan geçmiştir. İlk defa 18. yüzyılda karşılaştığımız kelime küçük pencere anlamına gelir ve Fransızca’ya muhtemelen Almanca’dan geçmiştir.

Bu işin nasıl olduğuna dair çeşitli teoriler vardır. Yaygın olarak kabul edilen teori ise doğal olarak bir başka yanlış anlamaya işaret etmektedir.

Buna göre Fransızlar Alman komşularının kapısını çaldığında Alman ev sahibi vasistası açıp “Was ist das?” yani “Nedir? Ne vardı?” anlamında soru soruyor. Dolayısıyla o pencerenin ismi Fransızlar arasında “Was ist das penceresi” olarak yerleşiyor. Bir süre sonra da pencere kısmını atıyoruz ve elimizde vasistas kalıyor.

Yani bu seferlik gariplik bizde değil, Fransızlarda.

Yazar Hakkında

Yazan admin
Her gün ayrı bir ukalalık…

En Son Yazılar

En Son Yorumlar

Arşiv