Her gün ayrı bir ukalalık…

TRAILER MI? FRAGMAN MI?

T

Pes sesli bir abinin havalı havalı konuşması, yeni gelecek bir filmden parça sahnelerle birleştiğinde çok ama çok heyecanlanırız. Bize derhal filmin ne kadar önemli olduğunu vurgular bu kısa gösteri.

Yeni nesil bu küçük reklam filmciklerine treylır diyor İngilizce “Trailer” kelimesinden gelme. Buna karşın bu kelimenin Türkçede “fragman” anlamına geldiğini ifade edenler de yeni nesili düzgün Türkçe konuşmaya davet ediyor. İşin aslı nedir o zaman?

NEDİR NEDİR?

İlle de çok teknik olacaksak, evet, trailerın Türkçesi fragmandır. Ancak aslında her iki kelime de Türkçe kökenli olmadıkları gibi aynı anlama da gelmezler.

Trailer Hollywood kökenli bir kelimedir. İlk trailer 1913 yılında Nils Granlund tarafından üretilmiş olup bir sinema filmi değil bir tiyatro oyununun tanıtımını amaçlamıştır. Marcus Loew Tiyatro Salonları zincirinin pazarlama müdürü olan Granlund’un bu buluşu ilk defa The Pleasure Seekers isimli oyunun tanıtımı için kullanıldığında büyük ilgi görmüş ve Loew firması uygulamayı diğer tiyatro oyunları için genişletmiştir.

Yaklaşık bir sene kadar provada çekilmiş resimler ve film kayıtlarını kullanarak oluşturulan bu ilk trailerlardan sonra 1914 yılında ilk defa bir sinema filmi için trailer yapılmış, filmine trailer yaptırma şerefine ilk nail olan kişi isi Charlie Chaplin olmuştur.

Trailer kelimesi İngilizce’de “izinden giden”, “takip eden” anlamındadır. Bunun sebebi ilk zamanlarda trailerların asıl filmden önce değil sonra oynatılması ve “filmi takip eden kısa film” anlamında kendinerine trailer ismi verilmesidir. Daha sonra tiyatro yöneticileri seyircinin film bittikten hemen sonra kalktığını fark ederek bu kısa reklam filmlerini asıl filmden önceye almış ama filmlerin isimleri hala trailer olarak kalmıştır.

PARAMPARÇA

Bizim Türkçede kullandığımız fragman kelimesi ise nispeten yenidir. Dilimize 50’li yıllarda Fransızcadan girmiştir. Aslen Latince FRAGMENTVM kelimesinden gelir ve “parça, kırık” gibi anlamları vardır. Günümüzde bu kelime özellikle bilimsel alanlarda fragment olarak yazılıp kullanılsa da sinema anlamında Fransızca fragment olarak yazılan kelime dilimize okunuşu olan fragman olarak geçmiştir.

Fragman “film parçası” anlamına gelir. İlgili filmciğin ne zaman oynadığından ziyade içeriği ile ilgili bir kelimedir. Üstelik Türkçeye trailerdan çok daha önce yerleşmiştir. Bu anlamda her ikisi de Türkçe olmasa da fragman denmesi daha doğru olacaktır.

Yazar Hakkında

Yazan admin
Her gün ayrı bir ukalalık…

En Son Yazılar

En Son Yorumlar

Arşiv