Her gün ayrı bir ukalalık…

Rumlar Yunanlı Değil; Orası Da Yunanistan Değil

R

Dilimize anlamsız şekilde yerleşen ve hatalı kullanılan kelimeler içerisinde en enteresanlarından biri “Rum” tabiri. Milletçe tam olarak emin değiliz ne demektir Rum…

Acaba Yunanlı mı demek? O zaman Rumeli dediğimiz bölgede yaşayanlar kim? Tekirdağlılar Rum mu? Rum değillerse orası niye Rumeli? Ne karışık değil mi?

Problem “Rum” kelimesine etnik bir anlam yüklemekten kaynaklanıyor. Günümüz Türkçesinde popüler olan anlam bu olsa da orijinalinde Rûm olarak yazdığımız kelime basitçe Roma kelimesinin Türkçesidir.

Ne Alaka?

Rûm, dönemin müslüman halklarının Romalılara verdiği isimdir. Günümüzde Bizans olarak bilinen bölge ve orada yaşayanlar için kullanılmıştır. Ne var ki “Bizans”, Doğu Roma İmparatorluğu’nun resmi bir ismi değildi. Bizans ismi imparatorluğun yıkılışından sonra popüler olmuştur. Doğu olsun batı olsun, oraların ismi hep Roma olmuştur.

Doğu Roma nufusunun ciddi bir kısmının Yunanlı olması ve Yunanca konuşması muhtemelen bu kafa karışıklığının sebebidir. Ancak teknik olarak işin doğrusu Yunanlılar Rûm ise İtalyanlar’ın haydi haydi Rûm olduğudur.

1453 yılında İstanbul’u fetheden Fatih Sultan Mehmet de aslında ünvanını “Fatih” olarak değil “Kayser-i Rûm” olarak değiştirmiştir. O dönemde Roma İmparatorluğu’nun merkezinin İstanbul olduğuna inanılıyordu. II. Mehmet hem Roma İmparatorluğu’nun başkentini fethederek hem de Orhan Gazi’nin Theodora Hatun ile evlenmiş olmasından dolayı teknik olarak bir Roma soyundan geldiğinden dolayı kendini “Roma Sezarı” ilan etmiştir.

Bu ünvan katolik, batı kiliseleri tarafından tanınmasa da bugün Fener-Rûm Patrikanesi olarak bildiğimiz Ortodoks inancının merkezi tarafından hemen kabul edilmiştir.

Zaten Fener-Rûm Patrikhanesi’nin ismindeki Rûm kelimesi de bu kurumun bir yunan patrikhanesi değil, tüm Roma bölgesinin Patrikhanesi olduğu anlamına gelir.

Öte yandan zaten Yunanlılar derken kimlerden bahsettiğimize de dikkat etmek gerek. Günümüzde Yunanistan dediğimiz ülkeye, orada Hellas demeleri milli bir inattan kaynaklanmıyor.

Yunan Nedir?

İlk defa M.Ö. 6. Yüzyılda Persler tarafından kullanıldığını tahmin ettiğimiz “Yunan” kelimesi Batı Anadolu’daki İon ya da İyon uygarlığına daha sonra Selçuklular tarafından da verilmiş bir isim olup bu şekilde dilimize yerleşmiştir. Muhtemelen İyonlu anlamında İyonan kelimesinin zamanla dönüşmüş halidir.

Dikkat ederseniz Batı Anadolu dedik zira Yunan kelimesinin kökenindeki İyon uygarlığı Anadolu’ya özgüdür. Ege’nin karşı kıyısına Yunan demek bu nedenle gariptir.

Sonuçta galiba Yunanlılar Rûmdur, ama Yunanlılar Yunanlı olmayabilir. Her Rûm da Yunanlı değildir.

Yazar Hakkında

Yazan admin
Her gün ayrı bir ukalalık…

En Son Yazılar

En Son Yorumlar

Arşiv