Her gün ayrı bir ukalalık…

KOLOMB VE DÜZ DÜNYA

K

Bizim Kristof Kolomb, Amerikalıların ise Cristopher Columbus dediği Cenovalı kaşifin asıl ismi Cristoforo Colombo’dur. Her yerde farklı isimle anılmasının sebebi Latince kökenli isimlerin o dönemde hangi dilde söylenirse o dile uyarlanması olmuştur. Bundan dolayıdır ki ünlü kaşif İspanyada Cristóbal Colón olarak bilinir.

AMERİKAYI BULMAK

Kolomb’la ilgili en bilinen hikaye elbette 1492 senesinde Amerika kıtasını bulmasıdır. Anlatılana göre sevimsiz din adamları ve odun kafalı üniversite hocaları dünyanın düz olduğuna inandıkları için Kolomb ile dalga geçmişler ve yolculuğunu yapmaya çalımasını engellemeye çalışmışlar.

Her şeye rağmen, cehalete karşı savaşan Kolomb, bir avuç denizciyle yola çıkmış, mürettebatın sürekli dünyanın kenarından düşeceğini düşündüğü seyahatinin sonunda Amerikayı bularak dünyanın yuvarlak olduğunu kanıtlamıştır.

MI ACABA?

Yaygın olarak inanılmasına ve hakkında filmler bile olmasına karşın yukarıda anlatılan hikaye elbette tamamen zırvadır. Kolomb, dünyanın yuvarlak olduğuna inanmaktaydı ama bu olayların geçtiği 1492’de dünyanın yuvarlak olduğu zaten genel kabul görmüş bir bilimsel gerçekti. Yani kayda değer herkes dünyanın yuvarlak olduğuna inanıyordu.

Dünyanın yuvarlak olduğunu kanıtlayan Kolomb değildir. Daha milattan önce altıncı yüzyılda Pisagor ve daha sonra Aristo ve Öklid tarafından ortaya konulan bu teori ikinci yüzyılda Batlamyus tarafından “Coğrafya” isimli eserinde açıklanmıştır. Coğrafya senelerce üniversitelerde temel kitap olarak okutulmuştur. Bu kitap, Kolomb’un yola çıktığı 1400’lü yılların sonunda genel, bilimsel gerçek olarak kabul edilmekteydi.

Orta çağın ortalarında Avrupalıların yuvarlak dünya inancını anlamsız sebeplerden bıraktığı ve düz dünya fikrinin yine yaygınlaştığını görmekteyiz. Zaten bu dönemde İslam dünyası bilimsel olarak Avrupanın çok ötesine geçmiştir. Ancak orta çağın sonlarına doğru Avrupa yine toparlanır.

Kısacası Kolomb, dünyanın yuvarlak olduğunu kanıtlamamıştı. Zira bunu kendisinden 1300 sene önce Batlamyus kanıtlamış ve zaten Kolomb da planını Batlamyus’un ünlü eserini okuyarak yapmıştı.

ASIL MESELE

Kolomb ve hasımları arasındaki asıl mesele dünyanın şekli ile ilgili değildi. Herkes dünyanın yuvarlak olduğundan emindi. Ancak anlaşamadıkları nokta bu yuvarlağın büyüklüğüdür.

Dünya yuvarlak olduğu için sürekli batıya giderek Hindistan’a varılabileceğini düşünen Kolomb’un fikri ana hatlarıyla doğru bulunsa da bu tarz bir yolculuğu hali hazırda var olan herhangi bir geminin yapamayacağı düşünülüyordu. Gemi yeterince hızlı gidemeyecek, ve mürettebatın yiyecek ve suyu yetmeyecekti.

Okullu değil alaylı olan ve kendi kendini yetiştiren Kolomb ise dünyanın sanıldığı kadar büyük olmadığına ve iyi bir gemiyle bu yolculuğun yapılabileceğine inanıyordu. Ne var ki pek çok konuda hesap hatası yapmıştı.

Her şeyden önce dünya Kolomb’un hesapladığından çok daha büyüktü. Ayrıca Kolomb Avrupa’yı da olduğundan büyük zannediyor, Japonya’nın ise Asya’dan çok daha uzakta olduğunu düşünüyordu.

Yani Kolomb’un bu yolculuğu yapmasına karşı olanlar aslında haklıydı. Kolomb’un fikri bayağı saçmaydı. Nitekim o dönemde Avrupada varlığından kimsenin haberi olmayan Amerika kıtasına rastlamasa yolculuk feci bir başarısızlıkla sonuçlanacaktı.

Kolomb’un dünyanın yuvarlak olduğunu ispat ettiği ve rakiplerinin dünyanın düz olduğuna inandığı fikrinin temeli 1828 tarihli Washingon Irving kitabı “The Life and Voyages of Christopher Columbus”dur. Biyografi olarak yazılan bu kitap malesef olayları daha dramatize etme amacıyla pek çok yanlış bilgi barındırır.

Yazar Hakkında

Yazan admin
Her gün ayrı bir ukalalık…

En Son Yazılar

En Son Yorumlar

Arşiv