Her gün ayrı bir ukalalık…

Bayan Değil Kadın

B

Bir kaç sene önce feminizm başlığı altında heyecan içinde tartışılan bir konuydu bu. “Bayan” mı demek lazım yoksa “Kadın” mı?

Bir grup erkek, kibar oldukları için ve saygıdan dolayı “Bayan” kelimesini tercih ettiklerini söylerken karşılarındakiler “Kadın” yerine “Bayan” denmesinin kadının cinsel kimliğinin soyutlanması amacını taşıdığını savunuyordu. Oysa ki “Bayan”cıların ciddi bir kısmı belki de “soyutlamak” kelimesinin anlamını bilmiyordu.

KADIN AYIP MI?

“Kadın” kelimesi cinsiyet belirtmekte olup insan türünün yetişkin dişisine verilen isimdir. Diğer tarafta “Erkek” kelimesine karşılık gelir. Teoride başka herhangi bir anlamı yoktur. Dolayısıyla “Kadın” kelimesinin ayıp veya kaba olup olmadığından emin değilsek hemen “Erkek” kelimesinin ayıp veya kaba olup olmadığına bakabiliriz.

Bu fuzuli kibarlık çabası takip edebildiğim kadarı ile 1980’li yıllarda yoğunlaşmış. Kırsal alandan kente göçün çoğaldığı dönemlerde kültür şoku yaşanması doğal. Kurallar ve tavırlar değişiyor; uyum sağlamak gerekiyor.

FUZULİ KİBARLIK

“Bayan”, kelimesinin bu yanlış kullanımı günümüzde pek çok dil bilimci ve sosyolog tarafından çoğunlukla Kız ve Kadın kelimeleri arasındaki ilişkiye dayandırılır.

Hepimizin de bildiği gibi insan türünün yetişkin olmayan dişi yavrusuna “Kız”, erkek yavrusuna ise “Oğlan” diyoruz. Normal şartlarda bu kelimelerde de problem yok. Lakin işin içine bekaret kavramı girince ortalık karışıyor.

Özellikle kent dışı alanlarda “Kız” kelimesi aynı zamanda “Bakire” anlamında da kullanıldığı için “Kadın” da otomatik olarak “Bakire Olmayan” anlamına geliyor. Dolayısı ile özellikle şehre göçen vatandaşlarımız birisine “Kadın” demekten çekiniyor. Sonuç olarak da bekaretle ilgili herhangi bir anlama sahip olmadığı düşünülen “Bayan” kelimesi tercih ediliyor. Sonuçta bakire kıza da bakire olmayan kadına da bayan denebiliyor. Rahat ve kolay değil mi?

Bayanlar, Baylar…

İşin aslı şudur:

“Erkek” kelimesinin tam karşılığı “Kadın”dır. Dolayısıyla “Erkekler Voleybol Takımı” deniyorsa “Bayanlar Voleybol Takımı” denmez. Ya “Baylar Voleybol Takımı” denecek ya da “Kadınlar Voleybol Takımı”!

Bay ve Bayan ünvan olarak kullanılır. İngilizce olsa Mr. ve Mrs. kavramlarının karşılığıdır. Cumhuriyet döneminde dilin modernizasyonu çalışmaları sonucu üretilmiş kelimelerdir. Evet; çok da tutmamıştır. Beğenmiyorsanız Bey ve Hanım veya Beyefendi ve Hanımefendi kelimeleri kullanılabilir.

KADIN, KADIN!

“Hey Kadın!” diye bağırmak elbette kabadır. Ama “Hey Erkek!” diye de bağırmıyoruz değil mi?

İşin sağlaması çok basit aslında:

Ne zaman “Bayan” deme ihtiyacı hissederseniz duraklayın ve muhatap olduğunuz kişinin erkek olduğunu düşünün. Sonra kendinizi “Bay” derken hayal edin. Saçma geliyorsa “Bayan” kelimesini yanlış kullanıyorsunuz demektir.

Kibar olmak isterken kaba olmayın. Kaş yapayım derken göz çıkarmayın.

Kadın kelimesinin ayıp veya kaba olduğunu düşünüyorsanız bilin ki problem “kadın” kelimesinde değil.

Yazar Hakkında

Yazan admin
Her gün ayrı bir ukalalık…

En Son Yazılar

En Son Yorumlar

Arşiv